Małgorzata Rosiak 14 sierpnia 1925 roku powietrze Longyearbyen przeszyły dźwięki norweskiego hymnu narodowego oraz huk salw armatnich. Punktualnie w południe wciągnięto na maszt norweską flagę. Po dniu pełnym honorów, wieczorem w świetlicy serwowano poncz. We wspomnieniach muzeum zapisano, że wszyscy mogli cieszyć się dniem wolnym od pracy, ale z pełnym wynagrodzeniem i dodatkowymi racjami żywnościowymi. Dzisiaj 14 sierpnia 2025 roku mija dokładnie sto lat odkąd w życie wszedł Traktat Svalbardzki, a archipelag stał się częścią Norwegii.
Traktat Svalbardzki: w 2025 roku mija sto lat odkąd wszedł w życie
Początkowo traktat podpisało 9 państw, lecz w kolejnych latach dołączały kolejne. Polska złożyła podpis 2 września 1931 roku. Główne postanowienia Traktatu Svalbardzkiego uznają pełną suwerenność Norwegii nad archipelagiem, równe prawa do prowadzenia eksploatacji zasobów państw sygnatariuszy, strefę zdemilitaryzowaną archipelagu oraz pierwszeństwo Norwegii w stanowieniu przepisów w zakresie ochrony środowiska. Zgodnie z duchem traktatu, jak podaje Svalbard Museum, naukowcy ze wszystkich krajów mają równe prawa do prowadzenia tu badań naukowych. Traktat Svalbardzki ma ogromne znaczenie geopolityczne, również dzisiaj w kontekście rosnącego zainteresowania Arktyką.
Zdjęcie: Rasmussen, Sigurd Andreas/ Norsk Luftfartsmuseum
