Svalbard, Spitsbergen, Arktyka
Za parę dni w Longyearbyen będzie można doświadczyć tupania nogą w rytm najwyżej na północ wybrzmiewającego bluesa. Dark Season Blues potrwa od 23 do 26 października.
W Longyearbyen najwyższym przedstawicielem władz państwowych jest gubernator (Sysselmesteren på Svalbard), który reprezentuje rząd Norwegii i odpowiada między innymi za egzekwowanie prawa, zarządzanie kryzysowe oraz ochronę środowiska. Obecnie gubernatorem Svalbardu jest Lars Fause. Wcześniej stanowisko to sprawowała Kjerstin Askholt.
Na przełomie listopada i grudnia 2024 roku razem z Nikiem przejęliśmy prowadzenie Centrum Artystycznego, którym zgodnie z obecnym planem zarządzamy do końca maja 2027. Przyjeżdżają do nas artyści z całego świata na rezydencje twórcze. Mamy miejsce dla maksymalnie sześciu osób jednocześnie. Artyści pracują nad swoimi projektami — są wśród nich fotografowie, muzycy, malarze, rysownicy, pisarze, filmowcy, a także osoby eksperymentujące z mniej konwencjonalnymi formami ekspresji artystycznej.
Z Dominiką Saikkonen-Dąbrowską rozmawiamy o wrażliwości, odpowiedzialności prowadzenia centrum artystycznego w Longyearbyen i turystyce polarnej, która dzisiaj stanowi jeden z kluczowych tematów związanych z kierunkiem rozwoju tego wyjątkowego miejsca, ale także jest jednym z głównych wątków w rozmowach o zagrożeniach wpływających na środowisko Svalbardu.
Dzisiaj 14 sierpnia 2025 roku mija dokładnie sto lat odkąd w życie wszedł Traktat Svalbardzki, a archipelag stał się częścią Norwegii. Początkowo podpisało go 9 państw, lecz w kolejnych latach dołączały kolejne. Polska złożyła podpis 2 września 1931 roku.
Ciemność pożerała wpadający w nią psi zaprzęg, a psy oddawały się jej. Melodia dzwoniących szelek i linek wymieszana z oddechem biegnących psów zdawała się grać pod batutą zaklęć maszerki. Norweskie hoyre i venstre czarowały zaprzęgiem jak uderzenia metronomu. Czerń zalała wyrastające z ziemi górske monumenty doliny Adventdalen. Widać było jedynie to, co oświetlone światłem pochodzącym od człowieka. Bardzo niewiele, ale wystarczająco, by zliczyć biegnące w zaprzęgu psy.
W Longyearbyen odbywa się wystawa poświęcona pięćdziesięciu latom istnienia Stacji Polarnej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika Kaffiøyra na Spitsbergenie. Ten wyjątkowy zapis fotograficzny dokumentuje pół wieku działalności Stacji, badań środowiskowych i poświęcenia polarników.
Zapowiadane zamknięcie ostatniej pozostałej na Svalbardzie norweskiej kopalni węgla stało się faktem. 30 czerwca 2025 roku kopalnia 7 zlokalizowana na górze nieopodal Longyearbyen została zamknięta. Finalizacja planów zamknięcia następuje z kilkuletnim opóźnieniem wywołanym agresją Rosji na Ukrainę w 2022 roku.
Problem śmieci morskich zagraża środowisku naturalnemu na całym świecie. Arktyka nie jest z tego kryzysu środowiskowego wyłączona. Fundacja forScience wraz z Spitsbergen Kunstnersenter / Artists Center w ramach wystawy A litter bit of heaven: Arctic marine litter exhibition zaprezentowała ułamek odpadów zebranych w ramach projektu ICEBERG.
Droga Zuzanny Dunajskiej na Svalbard usłana była ciekawością i potrzebą poszerzania wiedzy na temat tego miejsca. Pierwszy raz przybyła tu w 2023 roku, by przeprowadzać badania rejonie Eidembukty. W 2024 roku dostała się na Uniwersytet Svalbardzki. Obrane kierunki- biologia zmiany klimatu oraz arktyczna molekularna morska ekologia- umożliwiły jej przyjrzenie się Spitsbergenowi z bliska, przez soczewkę mikroskopu.