Svalbard, Spitsbergen, Arktyka
W Longyearbyen najwyższym przedstawicielem władz państwowych jest gubernator (Sysselmesteren på Svalbard), który reprezentuje rząd Norwegii i odpowiada między innymi za egzekwowanie prawa, zarządzanie kryzysowe oraz ochronę środowiska. Obecnie gubernatorem Svalbardu jest Lars Fause. Wcześniej stanowisko to sprawowała Kjerstin Askholt.
W 2018 roku samica lisa polarnego z obręczą śledzącą postanowiła udać się ze Spitsbergenu do… Kanady. Przemierzyła 3605 km. Poruszała się po lodzie morskim i lodowcach, a jej wędrówka trwała 76 dni. W między czasie odwiedziła też Grenlandię.
Olaf Storø zmierzył się ze wzrokiem białego niedźwiedzia i za pośrednictwem sztuki patrzy przezeń na wszystkich otwartych na słuchanie. Mówiąc niedźwiedzim głosem- nie powinno was tu być, ten krajobraz nie został stworzony dla ludzi- odnosi się do rosnącego znaczenia turystyki na Svalbardzie, lecz nie tylko. Stay Away to wiadomość skierowana do wszystkich skradających się do domu niedźwiedzi polarnych, ale również nawiązanie do krwawych ambicji współczesnych dyktatorów.
Z Dominiką Saikkonen-Dąbrowską rozmawiamy o wrażliwości, odpowiedzialności prowadzenia centrum artystycznego w Longyearbyen i turystyce polarnej, która dzisiaj stanowi jeden z kluczowych tematów związanych z kierunkiem rozwoju tego wyjątkowego miejsca, ale także jest jednym z głównych wątków w rozmowach o zagrożeniach wpływających na środowisko Svalbardu.
Dzisiaj 14 sierpnia 2025 roku mija dokładnie sto lat odkąd w życie wszedł Traktat Svalbardzki, a archipelag stał się częścią Norwegii. Początkowo podpisało go 9 państw, lecz w kolejnych latach dołączały kolejne. Polska złożyła podpis 2 września 1931 roku.
Ciemność pożerała wpadający w nią psi zaprzęg, a psy oddawały się jej. Melodia dzwoniących szelek i linek wymieszana z oddechem biegnących psów zdawała się grać pod batutą zaklęć maszerki. Norweskie hoyre i venstre czarowały zaprzęgiem jak uderzenia metronomu. Czerń zalała wyrastające z ziemi górske monumenty doliny Adventdalen. Widać było jedynie to, co oświetlone światłem pochodzącym od człowieka. Bardzo niewiele, ale wystarczająco, by zliczyć biegnące w zaprzęgu psy.
Na Svalbardzie zastrzelono niedźwiedzia polarnego. Jak wynika z raportu przygotowanego dla policji, niedźwiedź miał zostać zastrzelony ze względu na ochronę grupy mieszkańców. Do wydarzenia doszło na Blomstrandhalvøya w Kongsfjorden.
Zapowiadane zamknięcie ostatniej pozostałej na Svalbardzie norweskiej kopalni węgla stało się faktem. 30 czerwca 2025 roku kopalnia 7 zlokalizowana na górze nieopodal Longyearbyen została zamknięta. Finalizacja planów zamknięcia następuje z kilkuletnim opóźnieniem wywołanym agresją Rosji na Ukrainę w 2022 roku.
Problem śmieci morskich zagraża środowisku naturalnemu na całym świecie. Arktyka nie jest z tego kryzysu środowiskowego wyłączona. Fundacja forScience wraz z Spitsbergen Kunstnersenter / Artists Center w ramach wystawy A litter bit of heaven: Arctic marine litter exhibition zaprezentowała ułamek odpadów zebranych w ramach projektu ICEBERG.
W dziejach ludzkości nasza planeta była okradana z zasobów z nieodwracalnym kosztem środowiska. Niestety, mimo że głębiny morskie są kluczowe dla zdrowia Ziemi, jesteśmy świadkami rozpoczynającej się gonitwy wydobycia złóż minerałów z dna morskiego. Proces ten może doprowadzić do fatalnych konsekwencji dla oceanów i ludzi, których dobrobyt jest od nich zależny. Natur og Ungdom i Arctic Climate Action Svalbard protestują przeciwko górnictwu głębinowemu w Arktyce.